Często ofiary przemocy cierpią z powodu swoich oprawców przez lata. Strach o własne życie lub życie swoich dzieci bierze górę. Wystarczy jednak podjąć decyzję o opuszczeniu domu, a to pierwszy krok ku wolności. Od 2022 roku we Wrocławiu działa projekt pomocy ofiarom przemocy. Jest to schronienie nie tylko dla osób krzywdzonych i ich dzieci, ale także dla zwierząt domowych i krewnych, donosi wroclawanka.eu.

Pomoc jest na wyciągnięcie ręki

Joanna Nyczak, dyrektorka Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego Wrocławia, podkreśliła, że dzięki projektowi ofiary przemocy mają możliwość znalezienia bezpiecznego miejsca pobytu w sytuacji kryzysowej. Mogą tam przebywać do dwóch tygodni.

Kobieta podkreśla, że wiele osób poddawanych przemocy boi się również opuścić swoje domy, ponieważ nie będą miały gdzie mieszkać. Projekt pozwala uniknąć takich wahań i zrobić krok w kierunku wolności. Oprócz schronienia, osoby krzywdzone mogą liczyć na pomoc psychologa i prawnika. Po dwóch tygodniach bezpiecznego pobytu mogą bezpiecznie szukać miejsca do zamieszkania.

Na początku swojej działalności organizacja dysponowała dwoma mieszkaniami z wrocławskiego funduszu komunalnego, poszukiwano również mieszkań na wynajem na rynku komercyjnym. Oprócz mieszkania poszkodowani mogą liczyć na dwutygodniowy pobyt w hostelu. Prace nad znalezieniem nowego lokalu na schronisko trwają.

Izabela Beno, która jest prezesem Fundacji Równości, opowiedziała o tym, kto może liczyć na pomoc w ramach projektu. Są to głównie mieszkańcy, którzy są ofiarami przemocy od sześciu miesięcy, zmuszeni do opuszczenia miejsca zamieszkania i nie znaleźli nowego schronienia.

Ponadto osoby niepełnosprawne i osoby o specjalnych potrzebach również otrzymują pomoc w ramach projektu. Pracownicy zwracają również uwagę na równość płci. Opierają się na oficjalnych statystykach policyjnych dotyczących przemocy domowej.

Istotną różnicą w stosunku do podobnych programów jest to, że obejmuje on również osoby towarzyszące ofierze i zwierzęta domowe. Według pani Beno, podjęto wysiłki w celu rozszerzenia i wzmocnienia obecnego systemu wsparcia dla ofiar przemocy. 

Dlatego też, współpracując z innymi organizacjami, projekt stara się zminimalizować kryteria selekcji dla takich osób. Nie muszą one na przykład posiadać niebieskiej karty, bez której wcześniej nie można było otrzymać pomocy.

Kolejną istotną różnicą jest to, że schronisko tymczasowe zapewnia pomoc osobom zależnym od ofiary przemocy: rodzicom, niepełnosprawnym krewnym i zwierzętom. W wielu rodzinach zwierzęta domowe są również uważane za członków rodziny. Często zdarzało się, że ofiary przemocy nie mogły opuścić swoich domów, ponieważ nie mogły zostawić swoich krewnych lub zwierząt domowych.

Niebieska Karta

Przemoc domowa, pomimo jej skali i powszechności, a także wsparcia prawnego, pozostaje tematem niedostatecznie zbadanym. Ofiary i świadkowie często nie wiedzą, jak reagować i gdzie się zwrócić.

We Wrocławiu, podobnie jak w całej Polsce, funkcjonuje Niebieska Karta, najważniejszy instrument prawny służący pomocy i ochronie ofiar przemocy domowej. Instytucja ta jest realizowana przez funkcjonariuszy policji, opiekę społeczną, oświatę i służbę zdrowia. 

Najpierw wypełnia się formularz niebieskiej karty A. Robi to policjant, przedstawiciel komisji przeciwdziałania alkoholizmowi, przedstawiciel oświaty, w trakcie wykonywania swoich obowiązków służbowych.

Później ofiara przemocy otrzymuje od przedstawiciela władz niebieską kartę B. Wskazuje ona kolejne kroki, jakie dana osoba powinna podjąć, gdzie udać się po pomoc i jakie działania podjąć w przypadku przemocy domowej.

Następnym krokiem jest spotkanie z ofiarą, aby uzyskać jaśniejszy obraz tego, co dzieje się w rodzinie. W ten sposób zespół pracowników opracowuje plan najskuteczniejszej pomocy ofierze w jej konkretnym przypadku. Władze nadal monitorują sytuację. Niebieska Karta obejmuje również spotkanie ze sprawcą przemocy.

Procedura zostaje zakończona dopiero po ustaniu przemocy domowej lub wdrożeniu planu pomocy. Często już samo rozpoczęcie procedury karty działa odstraszająco na sprawcę. Dopóki jednak przemoc domowa nie ustanie, zespół monitoruje sytuację w rodzinie. Może też podjąć niezbędne działania. Na przykład wszczęcie postępowania karnego.

Eksmisja osoby stosującej przemoc

W celu wszczęcia postępowania karnego przeciwko sprawcy konieczne jest nie tylko zawiadomienie organów ścigania, ale także złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Ofiara składa również takie oświadczenie ustnie podczas przesłuchania.

Sprawca może zostać objęty dozorem policyjnym, a nawet eksmitowany ze wspólnego mieszkania. Nadzór organów ścigania oznacza obowiązkowe okresowe zgłaszanie się sprawcy na posterunek policji, zakaz kontaktowania się z ofiarą, zbliżania się do określonych osób na określoną odległość oraz przebywania w określonych miejscach.

Sprawca może również otrzymać nakaz opuszczenia wspólnego mieszkania na okres do trzech miesięcy. Jeśli łagodniejsze metody nie zadziałają, sprawca może zostać eksmitowany.

Bardzo ważne jest terminowe zgłaszanie się na policję. Funkcjonariusze policji mogą zatrzymać osobę na 24 godziny, jeśli istnieje zagrożenie ponownego ataku. W tym czasie składany jest wniosek o eksmisję ze wspólnego mieszkania.

Zgodnie z polską ustawą o przemocy domowej, sprawca przemocy podlega eksmisji, jeśli popełnia powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, które narusza prawa członków rodziny. W szczególności, jeżeli te naruszenia zagrażają osobom najbliższym, zagrażają życiu, zdrowiu, nietykalności cielesnej, wolności, zdrowiu fizycznemu i psychicznemu, wolności seksualnej itp.

Odpowiedni wniosek można również wypełnić na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Jego uzasadnienie musi wyraźnie spełniać wymagania, które są warunkiem wstępnym eksmisji osoby stosującej przemoc ze wspólnego mieszkania.

Gdzie szukać pomocy we Wrocławiu

Izabela Beno podkreśla, że pozbycie się krzywdziciela może być bardzo trudne. Istnieją ku temu różne przesłanki emocjonalne, psychologiczne i ekonomiczne. Ofiary są często uzależnione psychicznie od swoich oprawców. A jeszcze częściej zależność ta ma charakter finansowy. Wiele osób żywi nadzieję, że oprawca zmieni się i zostanie uzdrowiony dzięki życzliwości i zrozumieniu partnera.

Wrocławski projekt dla ofiar przemocy stara się pomagać tym, którzy chcą wyrwać się z piekielnego kręgu. Bardzo ważne jest, aby tacy ludzie znaleźli bezpieczną przystań, aby uwolnić się i zacząć od nowa.

Wiele organizacji i instytucji miejskich we Wrocławiu połączyło siły we wspólnym celu. Oto organizacje, w których mieszkańcy mogą szukać pomocy, jeśli są ofiarami przemocy:

• Fundacja Centrum Praw Kobiet, e-mail: azaranek(at)poczta.onet.pl, 502-528-983;
• Fundacja Równość, Izabela Beno, e-mail: izabela.beno(at)gmail.com, 608-524-832;
• Fundacja Non Licet na Rzecz Ofiar Przemocy w Rodzinie, A. Święczak, D. Łukacki, e-mail: fundacja(at)nonlicet.pl, 572-108-352;
• Stowarzyszenie „Intro”, e-mail: [email protected];
• Stowarzyszenie Psychoedukacji i Terapii „Evolutio”, e-mail: wiolakli(at)gmail.com, 691-487-812;
• Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego Wrocławia;
• Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.