{"id":2989,"date":"2023-05-31T23:21:29","date_gmt":"2023-05-31T21:21:29","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclawanka.eu\/?p=2989"},"modified":"2023-05-31T23:21:37","modified_gmt":"2023-05-31T21:21:37","slug":"zakochana-w-gwiazdach-maria-cunitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/eternal\/zakochana-w-gwiazdach-maria-cunitz","title":{"rendered":"Zakochana w gwiazdach Maria Cunitz"},"content":{"rendered":"\n

M\u00f3wi\u0142a siedmioma j\u0119zykami, a noc\u0105 patrzy\u0142a w gwiazdy przez teleskop. Jej imieniem nazwano meteoryt i jeden z krater\u00f3w na Wenus. <\/p>\n\n\n\n

W tym artykule na stronie wroclawanka.eu<\/a> opowiemy Ci o Marii Cunitz, kobiecie astronom, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a na \u015al\u0105sku podczas wojny trzydziestoletniej.<\/p>\n\n\n\n

Wspania\u0142a Maria Cunitz<\/h2>\n\n\n\n

W 1727 r. pastor z Breslau, Johann Caspar Eberti, opublikowa\u0142 niezwyk\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 „Schlesiens Hoch- und Wohlgelehrtes Frauenzimmer”. By\u0142a to antologia sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z opowie\u015bci o kobietach naukowcach, artystkach i osobach publicznych, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 swoje miejsce w \u015bwiecie nale\u017c\u0105cym do m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n

Caspar zadedykowa\u0142 jedno z opowiada\u0144 w swojej ksi\u0105\u017cce Marii Cunitz, o kt\u00f3rej napisa\u0142: „M\u00f3wi\u0142a siedmioma j\u0119zykami, gra\u0142a na lutni i malowa\u0142a niesamowite obrazy. Jednocze\u015bnie g\u0142\u00f3wn\u0105 pasj\u0105 w \u017cyciu Cunitz pozostawa\u0142a astrologia i astronomia. To da\u0142o jej s\u0142aw\u0119, miejsce w podr\u0119cznikach, encyklopediach i honorowy tytu\u0142 „\u015al\u0105skiej Ateny”.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Jaki by\u0142 stosunek jej wsp\u00f3\u0142czesnych do Marii? Bardzo niejednoznaczny. Dla wielu s\u0105siad\u00f3w Cunitz jej styl \u017cycia by\u0142 nie do przyj\u0119cia, poniewa\u017c w nocy patrzy\u0142a w niebo przez dziwn\u0105 rur\u0119, a w dzie\u0144 spa\u0142a, gdy wszyscy cnotliwi mieszczanie byli zaj\u0119ci swoimi domami i dzie\u0107mi. By\u0142a dyskutowana, pot\u0119piana i otwarcie oskar\u017cana o zaniedbywanie obowi\u0105zk\u00f3w \u017cony i matki (wiadomo, \u017ce Maria mia\u0142a dzieci, ale nie jest jasne, ile i kiedy si\u0119 urodzi\u0142y).<\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, Cunitz cz\u0119sto musia\u0142a si\u0119 usprawiedliwia\u0107 i t\u0142umaczy\u0107, \u017ce zajmowanie si\u0119 nauk\u0105 nie przeszkadza jej w innych rzeczach. Sytuacj\u0119 ratowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce m\u0105\u017c Marii, lekarz Elias Kretzschmeyer, mocno wspiera\u0142 jej badania astronomiczne i pomaga\u0142 w publikacji ich wynik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jak pokaza\u0142 czas, wszystkie te „cierpienia” w ko\u0144cu si\u0119 op\u0142aci\u0142y. Cunitz zebra\u0142a swoje obserwacje i obliczenia w pracy naukowej, „Urania propitia”, opublikowanej w 1650 r. 552-stronicowa ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a zadedykowana cesarzowi Ferdynandowi III i napisana w dw\u00f3ch j\u0119zykach – \u0142aci\u0144skim i niemieckim – aby mogli j\u0105 czyta\u0107 naukowcy i zwykli ludzie.<\/p>\n\n\n\n

Praca zosta\u0142a zaanonsowana jako: „Nowe, d\u0142ugo oczekiwane, proste tablice astronomiczne, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych drogi planet s\u0105 okre\u015blane na podstawie d\u0142ugo\u015bci i szeroko\u015bci geograficznej oraz innych danych dla wszystkich czas\u00f3w przesz\u0142ych, tera\u017aniejszych i przysz\u0142ych”.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce publikuj\u0105c t\u0119 prac\u0119, Maria Cunitz powa\u017cnie ryzykowa\u0142a swoj\u0105 wolno\u015bci\u0105, a nawet \u017cyciem. W pierwszej po\u0142owie XVII wieku system heliocentryczny Kopernika-Keplera nie zyska\u0142 jeszcze wystarczaj\u0105cego uznania, a Inkwizycja Ko\u015bcielna prze\u015bladowa\u0142a jego zwolennik\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym Cunitz mog\u0142a z \u0142atwo\u015bci\u0105 zosta\u0107 oskar\u017cona o czary, blu\u017anierstwo, zamkni\u0119ta w wi\u0119zieniu, a nawet pos\u0142ana na stos za takie odkrycia naukowe.<\/p>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce tak by si\u0119 sta\u0142o, ale Maria, kt\u00f3ra z natury by\u0142a naukowcem, pozosta\u0142a osob\u0105 religijn\u0105 i bogobojn\u0105. Wielokrotnie podkre\u015bla\u0142a, \u017ce uwa\u017ca swoje badania wy\u0142\u0105cznie za „form\u0119 wdzi\u0119czno\u015bci wyra\u017conej Bogu i Jego doskona\u0142ej M\u0105dro\u015bci”.<\/p>\n\n\n\n

Co wiemy o Marii Cunitz?<\/h2>\n\n\n\n

Urodzi\u0142a si\u0119 w 1604 roku w Wo\u0142owie. Jej ojciec, Heinrich Cunitz, pochodz\u0105cy z Legnicy, by\u0142 astronomem i dobrze wykszta\u0142conym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n\n\n\n

W 1599 r. Heinrich uzyska\u0142 tytu\u0142 magistra filozofii, nast\u0119pnie studiowa\u0142 medycyn\u0119 we Frankfurcie nad Odr\u0105, po czym zosta\u0142 lekarzem miejskim w Wo\u0142owie. W 1607 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do \u015awiebodzic, gdzie r\u00f3wnie\u017c wykonywa\u0142 sw\u00f3j zaw\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

Doktor Cunitz by\u0142 cz\u0142owiekiem zamo\u017cnym. O jego zamo\u017cno\u015bci \u015bwiadcz\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci weksle sprzeda\u017cy ziemi w Hohenhirsdorf i Kunzendorf, w okolicach \u015awidnicy. Rodzina Cunitz\u00f3w posiada\u0142a r\u00f3wnie\u017c du\u017cy dom w centrum miasta.<\/p>\n\n\n\n

W 1603 roku Heinrich o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Mari\u0105 von Schulz. Z ma\u0142\u017ce\u0144stwa urodzi\u0142o si\u0119 troje dzieci, a Maria by\u0142a pierworodn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dziewczynka dorasta\u0142a w atmosferze kultu nauki, wiedzy i obcowania z kulturalnymi, wykszta\u0142conymi lud\u017ami. Ju\u017c w wieku pi\u0119ciu lat samodzielnie czyta\u0142a, a p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142a rozumie\u0107 medycyn\u0119, muzyk\u0119 i malarstwo. Kolejn\u0105 pasj\u0105 Marii by\u0142a nauka j\u0119zyk\u00f3w obcych. M\u00f3wi\u0142a po niemiecku, polsku, w\u0142osku, \u0142acinie, grecku, hebrajsku i francusku.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

W tym samym czasie astronomia pozosta\u0142a g\u0142\u00f3wnym zaj\u0119ciem jej \u017cycia, mi\u0142o\u015b\u0107 do kt\u00f3rej Maria najwyra\u017aniej odziedziczy\u0142a po ojcu.<\/p>\n\n\n\n

W 1629 r. po raz drugi wysz\u0142a za m\u0105\u017c (jej pierwszy m\u0105\u017c zmar\u0142 6 lat wcze\u015bniej) za Eliasa Kretzschmeyera, lekarza ze \u015awidnicy. Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce Kretzschmeyer r\u00f3wnie\u017c lubi\u0142 astronomi\u0119 i astrologi\u0119 i mia\u0142 w\u0142asne prace naukowe, za kt\u00f3re otrzyma\u0142 tytu\u0142 szlachecki.<\/p>\n\n\n\n

Co by\u0142o potem?<\/h2>\n\n\n\n

W okresie kontrreformacji ewangelicka para zosta\u0142a zmuszona do opuszczenia \u015awidnicy i osiedlenia si\u0119 w Byczynie. Sta\u0142o si\u0119 to w 1640 r. Jednak burzliwe wydarzenia wojny trzydziestoletniej ponownie wyrwa\u0142y ich z korzeniami. Przez pewien czas rodzina mieszka\u0142a w klasztorze cysters\u00f3w w O\u0142awie, a kiedy sytuacja wr\u00f3ci\u0142a do normy, wr\u00f3cili do Byczyny, gdzie mieszkali do ko\u0144ca \u017cycia. W 1661 r. zmar\u0142 Elias Kreichmer, a 3 lata p\u00f3\u017aniej Maria Cunitz. Para zosta\u0142a pochowana na miejscowym cmentarzu ewangelickim.<\/p>\n\n\n\n

W \u015awidnicy na pami\u0105tk\u0119 astronomki postawiono tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 i ozdobn\u0105 \u0142aweczk\u0119 przed jej dawnym domem i szko\u0142\u0105, kt\u00f3ra nosi imi\u0119 Marii Cunitz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M\u00f3wi\u0142a siedmioma j\u0119zykami, a noc\u0105 patrzy\u0142a w gwiazdy przez teleskop. Jej imieniem nazwano meteoryt i jeden z krater\u00f3w na Wenus.  W tym artykule na stronie wroclawanka.eu opowiemy Ci o Marii Cunitz, kobiecie astronom, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a na \u015al\u0105sku podczas wojny trzydziestoletniej. Wspania\u0142a Maria Cunitz W 1727 r. pastor z Breslau, Johann Caspar Eberti, opublikowa\u0142 niezwyk\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":271,"featured_media":2827,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1031],"tags":[1618,1330,1334,1616,1331,1329,1617,1615,1328,1333],"moimportance":[34,33],"motype":[1042],"moformat":[66],"class_list":{"0":"post-2989","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zycie-na-swiecie","8":"tag-co-wiemy-o-marii-cunitz","9":"tag-historie-znanych-kobiet","10":"tag-ludzie-publiczni","11":"tag-maria-cunitz","12":"tag-wroclawianie","14":"tag-wspaniala-maria-cunitz","15":"tag-zakochana-w-gwiazdach-maria-cunitz","16":"tag-znane-kobiety","17":"tag-zycie-towarzyskie","18":"moimportance-golovna-novina","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/271"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2989"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2993,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2989\/revisions\/2993"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2989"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2989"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2989"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}