17-letnia Daisy pozna\u0142a swojego przysz\u0142ego m\u0119\u017ca, sekretarza ambasady niemieckiej w Londynie, ksi\u0119cia von Pless, hrabiego von Hochberg, a p\u00f3\u017aniej barona na Ksi\u0105\u017cu, Jana Henryka XV, na jednym z bal\u00f3w otwieraj\u0105cych londy\u0144ski sezon \u015bwiecki 1891 roku.<\/p>\n\n\n\n
Ich zwi\u0105zek rozwija\u0142 si\u0119 dalej, a Henry o\u015bwiadczy\u0142 si\u0119 jej na balu maskowym w Holland House.<\/p>\n\n\n\n
Dla zubo\u017ca\u0142ych walijskich arystokrat\u00f3w by\u0142o to bardzo op\u0142acalne ma\u0142\u017ce\u0144stwo: rodzina pana m\u0142odego obieca\u0142a znaczny roczny zasi\u0142ek, a \u015blub zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c sfinansowany przez Hochberg\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Po latach, wspominaj\u0105c to wydarzenie, ksi\u0119\u017cna von Pless napisa\u0142a w swoim pami\u0119tniku: „Nie zdawa\u0142am sobie jasno sprawy z tego, \u017ce zosta\u0142am kupiona”<\/em>.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n\u015alub odby\u0142 si\u0119 8 grudnia w ko\u015bciele \u015bw. Ma\u0142gorzaty na terenie Opactwa Westminsterskiego. Para zosta\u0142a pob\u0142ogos\u0142awiona przez kr\u00f3low\u0105 Wiktori\u0119, a ksi\u0105\u017c\u0119 Walii, przysz\u0142y kr\u00f3l Edward VII, by\u0142 dru\u017cb\u0105 na weselu.<\/p>\n\n\n\n
Nowo\u017ce\u0144cy udali si\u0119 w podr\u00f3\u017c po\u015blubn\u0105 do Pary\u017ca, a nast\u0119pnie przez d\u0142ugi czas podr\u00f3\u017cowali po \u015bwiecie. Po powrocie na \u015al\u0105sk zdecydowano, \u017ce m\u0142oda para zamieszka w rodzinnym zamku Hochberg\u00f3w.<\/p>\n\n\n
\n
Ksi\u0119\u017cna Daisy przyby\u0142a na zamek 5 lipca 1892 r., gdzie zosta\u0142a powitana przez mieszka\u0144c\u00f3w miasta, kt\u00f3rzy ustawili si\u0119 wzd\u0142u\u017c ulic od dworca kolejowego w \u015awiebodzicach do rezydencji ksi\u0105\u017c\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n
Pracownicy ksi\u0105\u017c\u0119cego dworu wr\u0119czyli parze oprawione w aksamit przem\u00f3wienie z dedykacj\u0105, wiersze i rysunki miejscowych zabytk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Z ma\u0142\u017ce\u0144stwa urodzi\u0142o si\u0119 czworo dzieci. Pierwsza z nich, c\u00f3rka, urodzi\u0142a si\u0119 w 1893 roku i zmar\u0142a dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej. Nast\u0119pca ksi\u0105\u017c\u0119cego tytu\u0142u, Jan Henryk XVII, urodzi\u0142 si\u0119 w 1900 r. Dwaj m\u0142odsi synowie przyszli na \u015bwiat w odst\u0119pie pi\u0119ciu lat – Aleksander w 1905 r. i Konrad w 1910 r.<\/p>\n\n\n\n
Opisuj\u0105c ma\u0142\u017ce\u0144stwo Daisy i Henry’ego, biograf rodziny Barbara Borkowy podsumowa\u0142a: „M\u0105\u017c dotrzyma\u0142 s\u0142owa i zapewni\u0142 jej wszystko, co obieca\u0142: bogactwo, ubrania, bi\u017cuteri\u0119, s\u0142u\u017cb\u0119, zagraniczne podr\u00f3\u017ce i coroczny pobyt w Anglii. Niestety, by\u0142 dra\u017cliwym, upartym snobem, kt\u00f3rego pogl\u0105dy nie pasowa\u0142y do liberalnego wychowania Daisy”.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Na szcz\u0119\u015bcie nie wszystko by\u0142o tak \u017ale. M\u0142oda ksi\u0119\u017cna nawi\u0105za\u0142a doskona\u0142e stosunki ze swoim te\u015bciem i cesarzem niemieckim, z kt\u00f3rymi si\u0119 przyja\u017ani\u0142a. Ponadto Daisy „wprowadzi\u0142a” rodzin\u0119 Hochberg\u00f3w na najlepsze salony w Anglii i Irlandii, do kr\u00f3lewskich i arystokratycznych dom\u00f3w Europy, za co byli wdzi\u0119czni.<\/p>\n\n\n\n
Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, wszystko by\u0142o w porz\u0105dku w tym ma\u0142\u017ce\u0144stwie, z wyj\u0105tkiem mi\u0142o\u015bci obiecanej przez m\u0119\u017ca, na kt\u00f3r\u0105 czeka\u0142a, odk\u0105d stan\u0119\u0142a na \u015blubnym kobiercu, ale nigdy jej nie otrzyma\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Nowa kanalizacja, szko\u0142y i koronki<\/span><\/h2>\n\n\n\nDaisy von Pless traktowa\u0142a swoj\u0105 dobroczynno\u015b\u0107 tak powa\u017cnie, \u017ce postanowi\u0142a raz na zawsze po\u0142o\u017cy\u0107 kres odwiecznym nieszcz\u0119\u015bciom ludzko\u015bci – biedzie i chorobom.<\/p>\n\n\n\n
Win\u0105 za choroby obarczy\u0142a brudn\u0105 wod\u0119 rzeki Pe\u0142cznicy, kt\u00f3ra przep\u0142ywa\u0142a przez Wa\u0142brzych, i ze wszystkich si\u0142 walczy\u0142a o jej czysto\u015b\u0107 – zleca\u0142a kosztowne badania bakteriologiczne i zaprasza\u0142a angielskich ekspert\u00f3w. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, to oni zaprojektowali w Wa\u0142brzychu autonomiczn\u0105 kanalizacj\u0119, zlikwidowali wszystkie przybrze\u017cne studzienki i doprowadzili wod\u0119 do ka\u017cdego domu.<\/p>\n\n\n\n
Ksi\u0119\u017cna pomog\u0142a r\u00f3wnie\u017c otworzy\u0107 w mie\u015bcie specjaln\u0105 szko\u0142\u0119 dla niepe\u0142nosprawnych dzieci. Hrabina regularnie odwiedza\u0142a rodziny g\u00f3rnicze w ich domach i dzieci g\u00f3rnik\u00f3w w szko\u0142ach, organizowa\u0142a dla nich przedstawienia bo\u017conarodzeniowe na osiedlu i koncerty w Szczawnie.<\/p>\n\n\n\n
W Wa\u0142brzychu prowadzi\u0142a program dla dzieci niepe\u0142nosprawnych, \u0142\u0105cz\u0105cy nauk\u0119 w szkole podstawowej z nauk\u0105 zawodu.<\/p>\n\n\n\n
Osobnym tematem dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej Daisy jest jej wsp\u00f3\u0142praca z lokalnymi koronczarkami. Dzi\u0119ki inicjatywom ksi\u0119\u017cnej na \u015al\u0105sku pojawi\u0142y si\u0119 szko\u0142y tkactwa koronkowego i igielnictwa, a ich prace wystawiano w kurortowych miejscowo\u015bciach regionu. Tam koronki by\u0142y ch\u0119tnie kupowane przez socjety, a pracownice otrzymywa\u0142y doch\u00f3d bez po\u015brednik\u00f3w.<\/p>\n\n\n
\n
Warto doda\u0107, \u017ce w 1911 roku Daisy kupi\u0142a jedn\u0105 ze szk\u00f3\u0142 w Jeleniej G\u00f3rze i nazwa\u0142a j\u0105 Szko\u0142\u0105 Koronkarsk\u0105 Ksi\u0119\u017cnej von Pless. P\u00f3\u017aniej podobne szko\u0142y otwarto w Cieplicach \u015al\u0105skich i Szklarskiej Por\u0119bie.<\/p>\n\n\n\n
Trwa\u0142o to do 1914 roku, czyli do wybuchu I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Wojna, pok\u00f3j i znowu wojna<\/span><\/h2>\n\n\n\nW 1915 roku Grand Hotel w Szczawnie-Zdroju zosta\u0142 przeznaczony na szpital polowy. I oczywi\u015bcie Daisy von Pless nie sta\u0142a z boku. Ksi\u0119\u017cna sprowadzi\u0142a z Berlina ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 wykwalifikowanych piel\u0119gniarek. Codziennie przyje\u017cd\u017ca\u0142a do szpitala, nadzorowa\u0142a jego prac\u0119, kontaktowa\u0142a si\u0119 z personelem medycznym i pacjentami.<\/p>\n\n\n\n
To na jej polecenie plac\u00f3wka medyczna zacz\u0119\u0142a leczy\u0107 nie tylko oficer\u00f3w, ale i szeregowych. Utworzy\u0142a tak\u017ce szpitale polowe w Wa\u0142brzychu i Mokrzeszowie oraz domy wypoczynkowe dla odwiedzaj\u0105cych \u017co\u0142nierzy krewnych.<\/p>\n\n\n\n
Na tym jednak zaanga\u017cowanie Daisy w wojn\u0119 si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142o. Nieco p\u00f3\u017aniej pracowa\u0142a jako piel\u0119gniarka na froncie serbskim i zachodnim, w Cesarskim Szpitalu Kr\u00f3lewskim w Belgradzie. Zaproponowano jej stanowisko dyrektora plac\u00f3wki rehabilitacyjnej w Konstancy, ale odm\u00f3wi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Za swoje zas\u0142ugi w dziedzinie medycyny podczas wojny Daisy von Pless zosta\u0142a odznaczona Orderem Czerwonego Krzy\u017ca 2. klasy.<\/p>\n\n\n\n
Lata powojenne by\u0142y trudnym okresem dla angielskiej arystokratki. Jej choroba (prawdopodobnie stwardnienie rozsiane) post\u0119powa\u0142a, a jej relacje z m\u0119\u017cem uleg\u0142y pogorszeniu.<\/p>\n\n\n\n
W grudniu 1922 roku Daisy von Pless i Jan Henryk XV oficjalnie rozwiedli si\u0119. Zgodnie z decyzj\u0105 berli\u0144skiego s\u0105du, Janowi przyznano opiek\u0119 nad synami, podczas gdy Daisy zachowa\u0142a tytu\u0142, prawa do maj\u0105tku, opiek\u0119 medyczn\u0105 i utrzymanie prywatnego dworu.<\/p>\n\n\n\n
W 1935 r. byli ma\u0142\u017conkowie pogodzili si\u0119 i Daisy wr\u00f3ci\u0142a do Ksi\u0105\u017ca, gdzie zamieszka\u0142a w jednej z oficyn. Jej najm\u0142odszy syn Konrad zmar\u0142 w marcu 1936 r., a by\u0142y m\u0105\u017c w styczniu 1938 r. Najstarszy syn od 1932 r. mieszka\u0142 w Anglii i rzadko odwiedza\u0142 Niemcy, a drugi syn Aleksander wyjecha\u0142 z Polski zaraz po wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Daisy mieszka\u0142a w Ksi\u0119\u017cy z angielsk\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105, nie zna\u0142a niemieckiego i praktycznie nie mia\u0142a \u015brodk\u00f3w do \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Jej pocieszeniem w tych trudnych czasach by\u0142a publikacja autobiograficznych ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3rych wyda\u0142a trzy tomy. Wszystkie odnios\u0142y wielki sukces wydawniczy i zosta\u0142y przet\u0142umaczone na wiele j\u0119zyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Ostatnie schronienie<\/span><\/h2>\n\n\n\nJesieni\u0105 1940 r. Daisy von Pless na sta\u0142e opu\u015bci\u0142a Ksi\u0105\u017c i zamieszka\u0142a w niewielkim domu w centrum Wa\u0142brzycha. Tam sp\u0119dzi\u0142a ostatnie lata \u017cycia, martwi\u0105c si\u0119 o los swoich syn\u00f3w, a dzie\u0144 po swoich 70. urodzinach, 29 czerwca 1943 r., zmar\u0142a na atak serca.<\/p>\n\n\n\n
Daisy von Pless zosta\u0142a pochowana 2 lipca w rodzinnym mauzoleum w parku Zamku Ksi\u0105\u017c. W skromnej ceremonii pogrzebowej, prowadzonej przez miejscowego pastora, uczestniczyli jedynie okoliczni mieszka\u0144cy i s\u0142u\u017cba z maj\u0105tku. To w\u0142a\u015bnie oni odprowadzili cia\u0142o ksi\u0119\u017cnej na miejsce spoczynku.<\/p>\n\n\n
\n
Dla \u015bcis\u0142o\u015bci, trumna ze szcz\u0105tkami niegdy\u015b najpi\u0119kniejszej kobiety w Europie by\u0142a przenoszona kilka razy z powodu zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 frontu lub z obawy przed z\u0142odziejami poluj\u0105cymi na skarb ksi\u0119\u017cnej. W rezultacie po grobie Daisy von Pless nie pozosta\u0142o ani \u015bladu. Obecnie w miejscu jej dawnego poch\u00f3wku znajduje si\u0119 autostrada.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
By\u0142a weso\u0142a, charyzmatyczna, pi\u0119kna, bogata… i nieszcz\u0119\u015bliwa w \u017cyciu rodzinnym. Niestety, m\u0142oda brytyjska arystokratka, ksi\u0119\u017cna, \u017cona jednego z najbogatszych dziedzic\u00f3w w Europie, czaruj\u0105ca Pani zamku Ksi\u0105\u017c nie mog\u0142a pochwali\u0107 si\u0119 udanym ma\u0142\u017ce\u0144stwem. Jednak ka\u017cda chmura ma srebrn\u0105 podszewk\u0119. By\u0107 mo\u017ce to w\u0142a\u015bnie zmotywowa\u0142o j\u0105 do „ratowania \u015bwiata”, dzi\u0119ki czemu Daisy von Pless przesz\u0142a do historii […]<\/p>\n","protected":false},"author":271,"featured_media":2727,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1031],"tags":[1597,1596,1592,1591,1330,1598,1334,1594,1595,1593,1331,1329,1328,1333],"moimportance":[34,33],"motype":[1042],"moformat":[127],"class_list":{"0":"post-2950","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zycie-na-swiecie","8":"tag-biografia-znanych-kobiet","9":"tag-daisy-von-pless","10":"tag-daisy-z-rodziny-irlandzkich-krolow","11":"tag-daisy-z-zamku-ksiaz","12":"tag-historie-znanych-kobiet","13":"tag-kobiety-w-historii-wroclawia","14":"tag-ludzie-publiczni","15":"tag-nowa-kanalizacja","16":"tag-szkoly-i-koronki","17":"tag-von-pless","18":"tag-wroclawianie","19":"tag-wroclawskie-kobiety","20":"tag-znane-kobiety","21":"tag-zycie-towarzyskie","22":"moimportance-golovna-novina","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2950","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/271"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2950"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2950\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2963,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2950\/revisions\/2963"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2727"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2950"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2950"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2950"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}