Po raz pierwszy termin arteterapia został użyty przez brytyjskiego nauczyciela i artystę Adriana Hilla w 1942 roku. Przed nim metoda ta była stosowana w psychiatrii w XIX wieku. W Polsce arteterapią zajmował się na początku XX wieku profesor Stefan Szuman, a później krakowski onkolog Julian Aleksandrowicz. To on wprowadził tę technikę do szpitali jako uzupełnienie tradycyjnych metod leczenia — pisze wroclawanka.eu.
Arteterapia i psychiatria
Arteterapia, w kontekście twórczym, nie ma żadnych ograniczeń. Jednakże, jako pomocnicze narzędzie do odzwierciedlania stanu psychicznego człowieka za pomocą twórczych obrazów, ma bardzo ważne znaczenie. Oczywiście główną rolę w tym procesie odgrywa psychoterapeuta, który powinien być przewodnikiem i wsparciem. Metoda ta pomaga ujawnić emocje, które mogą być trudne do wyrażenia werbalnie.
Terapia sztuką działa na różne traumy. Symbolika jest bardzo pomocna w tej pracy, także z dziećmi. Podczas rysowania obie półkule mózgu doskonale ze sobą współdziałają, co prowadzi do terapeutycznego efektu arteterapii. W tym procesie osoba rzutuje swoje myśli, uczucia i pragnienia na papier. Doświadczony psychoterapeuta może bezboleśnie zinterpretować te obrazy i pomóc osobie przepracować ukryte uczucia.
W życiu współczesnych wrocławianek jest tak wiele ruchu, stresu, złego snu, nerwic i urazów psychicznych. Arteterapia ma na celu walkę z tymi właśnie stanami. Jej różne obszary rozwijają koncentrację, pozwalają przełączyć uwagę i uwolnić uczucia.
Arteterapia jest więc leczeniem psychiki za pomocą sztuki. Technika ta jest idealna zarówno dla dorosłych, jak i dzieci. Ułatwia przeżywanie emocji, radzenie sobie ze zwiększonym niepokojem i zmartwieniami. Ponadto współczesny świat sztuki ma tak wiele różnych środków i materiałów do wyrażania siebie. Wszystko w trosce o komfort w procesie arteterapii.
Cechy
Na przykład w Centrum Terapeutycznym „ASTO” przy ulicy Kościuszki 89/B3 odbywają się różne zajęcia edukacyjne i terapeutyczne, w tym arteterapia. Terapeutka Anna Czapla organizuje takie zajęcia, a także opowiada o zawiłościach tej techniki.
Według terapeutki pojęcie arteterapii jest bardzo szerokie. Wyraża się poprzez sztukę: muzykę, rysunek, taniec, teatr, dramę, rzeźbę itp. Wszystko po to, by oddziaływać terapeutycznie, edukacyjnie, psychoterapeutycznie na dzieci, młodzież i dorosłych.
Pani Czapla twierdzi, że liczy się proces, a nie wynik. Dlatego nie należy skupiać się na technice i starać się, aby wyglądało dobrze. Najważniejsza jest skuteczność. Metody arteterapii są wykorzystywane w ośrodku do wyrażania siebie, przepracowywania emocji, łagodzenia stresu, zwiększania poczucia własnej wartości, samoświadomości, rozwijania umiejętności i łatwiejszej komunikacji z innymi.
Arteterapia wyróżnia się spośród innych metod psychoterapii, ponieważ wykorzystuje środki niewerbalne. Dzięki temu może być stosowana zarówno w przypadku najmłodszych, jak i osób z niepełnosprawnością fizyczną czy intelektualną. To właśnie sztuka pozwala osobom wyjątkowym wyrażać siebie, rozwijać się, wyrażać uczucia, emocje i potrzeby.
Arteterapia: poprawia myślenie, czucie ciała, koordynację, pozwala odczuwać, wyrażać, sublimować emocje, odkrywać ukryte talenty i cieszyć się kreatywnością.
Jeśli chodzi o techniki, „ASTO” wykorzystuje metodę „KORART” autorstwa Koryny Opali-Rybki; arteterapię sensoryczno-motoryczną Pauliny Sochań; terapię i arteterapię ręki z elementami terapii stopy oparte na szkoleniu autorskim „TIARIS”.
Arteterapia we Wrocławiu
We Wrocławiu często odbywają się również wydarzenia arteterapeutyczne skierowane specjalnie do kobiet. I tak w czerwcu, lipcu i sierpniu 2023 r. w Przejściu Dialogu przy ul. Świdnickiej 19 odbędą się zajęcia arteterapeutyczne dla kobiet.
Podczas zajęć uczestniczki będą mogły wykorzystać fusy po kawie jako jedną z metod arteterapii. Będą także interpretować karty metaforyczne, rysować kredkami, tworzyć kolaże i wykorzystywać inne ciekawe techniki plastyczne. Wszystko po to, by dać upust uczuciom i twórczej ekspresji.
W wydarzeniu wezmą udział psycholog i mentor artystyczny. Przeprowadzą te warsztaty, aby jak najbardziej pomóc kobietom, stworzyć atmosferę spokoju, relaksu, akceptacji, wsparcia i bezpieczeństwa. Takie sesje arteterapeutyczne pozwalają wrocławiankom lepiej zrozumieć siebie, odkryć to, co ukryte głęboko w duszy, nawiązać nowe znajomości, podzielić się własnymi historiami i wesprzeć inne kobiety.
Arteterapia dla kobiet
We współczesnym świecie kobiety we Wrocławiu mają tak mało czasu na relaks. W ciągu dnia dzieje się wiele wydarzeń. Często doświadczenia te mogą być traumatyczne. Z czasem taki „skrzep negatywnej energii” może objawiać się złym samopoczuciem, apatią, drażliwością, złym snem, obolałością i niestabilnością emocjonalną. Tutaj z pomocą przychodzi terapia sztuką.
To potężny i piękny sposób otworzyć w sobie nowe horyzonty, uwolnić się od przytłaczających emocji, przetrwać negatywne doświadczenia, spotkać odnowioną siebie, gotową na nowe możliwości i odkrycia.
Z udziałem wykwalifikowanego specjalisty arteterapia może pomóc rozwiązać wiele problemów. Grupy zazwyczaj składają się z kilku kobiet, co jest bardzo komfortowe. Kiedy kobieta znajduje się w gronie podobnych sobie osób, odczuwa empatię. Łatwiej jest jej dostrzec otaczający ją świat i odkryć wszystko, co w sobie skrywa. Rozumie, że nie jest sama.
Celem arteterapii dla kobiet jest uświadomienie sobie swojej siły. Sztuka staje się doskonałym pośrednikiem między światem zewnętrznym a sygnałami podświadomości. Rysowanie i inne rodzaje arteterapii pomagają zidentyfikować przyczyny życiowych niepowodzeń. Jakkolwiek dziwnie to brzmi, wszystko można zinterpretować: kolory, linie, plamy, kształty. Sztuka pozwala wyrazić to, czego nie da się zrobić słowami.
Terapia sztuką jest świetna również tym, że w ramach psychologii nie chodzi tu o talent, limity i ograniczenia, ale o komfort, relaks i wyrażanie emocji tak swobodnie, jak to możliwe. Początki zawsze są trudne, ale potem proces staje się ekscytujący i kobiety otwierają swoje emocje w rysunkach. Wiadomo, że łatwiej znaleźć wyjście z trudnej sytuacji życiowej, jeśli opisze się ją na papierze. To właśnie tutaj przydaje się sztuka.
Arteterapia i edukacja
Oprócz tego, że jest stosowana jako pomocnicza metoda leczenia w psychiatrii, arteterapia może być również opanowana przez każdego. Na przykład jednym z kierunków studiów na Uniwersytecie Dolnośląskim DSW we Wrocławiu jest arteterapia.
Jest to kierunek, który przygotowuje studentów do pracy w wyspecjalizowanych placówkach zajmujących się leczeniem niepełnosprawności. Są to m.in. domy opieki dziennej, ośrodki pomocy społecznej, szkolne ośrodki terapeutyczne, hospicja itp. Dzięki ukończeniu kierunku student zdobywa kompetencje w zakresie arteterapii jako dziedziny stymulującej, rozwijającej, korekcyjnej i terapeutycznej.
Zajęcia odbywają się w pełnym wymiarze godzin, a także zdalnie, na platformie Microsoft Teams. Kurs jest otwarty dla każdego, kto ma licencjat lub magistraturę, a także dla tych, którzy po prostu interesują się sztuką i jej miejscem w życiu człowieka.
Po ukończeniu kursu studenci zdobywają wiedzę z zakresu muzykoterapii, choreoterapii, biblioterapii, arteterapii, dramy i teatru. Absolwenci zdobywają również wiedzę z zakresu stosowania technik arteterapii w kontekście osób zdrowych oraz osób z określonymi niepełnosprawnościami.